تاب‌آوری، به عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی سلامت روان فردی و اجتماعی، نقشی مؤثر در تحکیم شخصیت انسان هنگام رویارویی با بحران‌ها، فشارهای روانی و ناملایمات زندگی ایفا می کند؛ به گونه ای که کاهش این توانمندی می‌تواند به اختلال در تعادل رفتاری بینجامد. از این رو، تبیین الگوهای دینی مرتبط با مفهوم تاب آوری از اهمیتی ویژه برخوردار است. نهج‌البلاغه، به‌عنوان آیینه تمام‌نمای معارف الهی و میراث ماندگار علوی، با ارائه الگویی انسان ساز، بستری مناسب برای تحلیل مفاهیم روان‌شناختی فراهم می آورد. پژوهش حاضر با روش توصیفی‌تحلیلی به تبیین ویژگی‌های شخصیتی افراد با تاب‌آوری پایین در نهج‌البلاغه می پردازد و می کوشد از رهگذر شناسایی این الگوها، امکان عبرت‌آموزی و ارتقای ظرفیت روانی جامعه اسلامی در مواجهه با حوادث و ناملایمات فراهم آورد. یافته‌ های نشان می‌دهد واکنش‌ های منفی افراد در برابر سختی های ناشی از حوادث طبیعی و غیرطبیعی، بیانگر سطح پایین تاب‌آوری آنان است. امام علی (ع) در نهج البلاغه به مهم‌ترین ویژگی‌های شخصیتی انسان های کم‌ظرفیت شامل رهاسازی امیال نفسانی، کبر و خودپسندی، یأس افراطی، خشم افراطی، طمع‌ورزی، طغیان در هنگام توانگری، بخل‌ورزی، جهل و نادانی، غفلت، ایمان ناخالص، حسادت، فقدان صبر کافی در برابر مشکلات، بزرگ‌نمایی مصائب کوچک، غیبت و شتاب‌زدگی می پردازد.