فصلنامه آیین علوی

فصلنامه آیین علوی

واکاوی جهاد تبیین از منظر نهج البلاغه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزشی فقه و اصول، دانشکده علوم اسلامی، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، استان گرگان، کشور جمهوری اسلامی ایران.
2 گروه فقه و اصول، جامعة المصطفی العالمیه- نمایندگی گلستان، ایران
3 استادیار دانشگاه جامعة المصطفی العالمیة، گلستان، ایران
10.22034/aeena.2026.2052.1029
چکیده
چکیده



جهاد تبیین، به عنوان نمونه‌ای از جهاد در راه خدا، جایگاهی بنیادین در قرآن کریم و روایات معصومین(ع) دارد. کارکرد آن، تبیین حقایق اساسی در حوزۀ انسان‌شناسی و جهان‌بینی دینی است؛ چنانکه آیۀ «وَاذْکُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ» (قرآن، بر این مهم دلالت می‌کند. این وظیفه به انبیا و جانشینان بر حق آنان سپرده شده است. کانون این جهاد، ترویج معرفت و فهم درست است. برخلاف جهاد نظامی، نه تنها تلفات جانی ندارد، بلکه با ارتقای آگاهی عمومی به ایجاد آرامش روانی و ثبات اجتماعی می‌انجامد. گسترش آن با پیشرفت علمی و آرامش کلی جامعه همبستگی مستقیم دارد (مجلسی، بحار الانوار،



پرسش اصلی این پژوهش، بررسی جایگاه و روش‌های عملی تحقق جهاد تبیین در جامعه اسلامی، از منظر نهج‌البلاغه است. اگرچه خاستگاه مفهومی آن در سیرۀ انبیا یافت می‌شود، چارچوب پژوهشی این اصطلاح، از تأکیدات مقام معظم رهبری نشأت گرفته که آن را «فریضه‌ای قطعی و فوری» می‌دانند (۱۴۰۰). با وجود تولیدات عمومی پس از آن، خلأ پژوهشی در استخراج و ساماندهی نظام‌مند روش آن از نهج‌البلاغه مشهود است.



این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری کتابخانه‌ای، درصدد است تا نخست جایگاه مفهومی و سپس الگوهای عملی جهاد تبیین را از دیدگاه امام علی(ع) در نهج‌البلاغه تبیین و ساماندهی نماید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An Analysis of "Jihad al-Tabyin" (the Jihad of Clarification) in Nahj al-Balagha

نویسندگان English

Molahajatullah Darabi 1
Naseer NikkhooAmeeri 2
hedayat hosein mohaseli 3
1 Educational Group of Jurisprudence and Principles of Jurisprudence, Faculty of Islamic Sciences, Al-Mustafa International University, Golestan Province, Islamic Republic of Iran.
2 Department of Fiqh and Principles (Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law), Al-Mustafa International University – Golestan Branch, Iran
3 Assistant Professor, Al-Mustafa University, Golestan, Iran
چکیده English

Abstract



Jihad al-Tabyin (the Jihad of Clarification) is an intellectual form of jihad with foundational status in the Quran and narrations of the Infallibles (AS). It elucidates core theological and anthropological truths, as demonstrated in the verse: "And remember the favor of Allah upon you" (Quran This duty is entrusted to the prophets and their rightful successors. Centered on promoting divine knowledge, this non-violent endeavor—unlike military jihad—incurs no casualties. It fosters societal peace, stability, and order by elevating public awareness. Consequently, its expansion correlates with scientific advancement and social tranquility (Majlisi, Bihar al-Anwar,

This research systematically examines the doctrinal status and practical methods for actualizing Jihad al-Tabyin in contemporary Islamic society through the definitive lens of Imam Ali's (AS) teachings in Nahj al-Balagha. While its roots are in prophetic tradition, its formal modern research framework originates from the Supreme Leader's explicit emphasis, defining it as "a definite and urgent obligation" A significant research gap persists in systematically extracting its methodology from this text



Therefore, this study employs a descriptive-analytical methodology using library sources. It aims to first elucidate and systematize its conceptual status, and then delineate actionable operational models of Jihad al-Tabyin from Imam Ali's (AS) viewpoint in Nahj al-Balagha.

کلیدواژه‌ها English

·
The words of Imam Ali: Providing enlightenment, analyzing opponents, and encouraging good deeds

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 اردیبهشت 1405