این پژوهش به بررسی پیشگیری از فساد و جرایم کارگزاران در اندیشه علوی و امکان تطبیق آن با نظریه جرم‌شناسی سازمانی می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق ناظر بر این پرسش است که آیا در سیره حکمرانی امام علی (ع) می‌توان یک الگوی منسجم پیشگیرانه برای مهار فساد اداری شناسایی کرد که با رویکردهای نوین جرم‌شناسی، به‌ویژه جرم‌شناسی سازمانی، قابل انطباق باشد یا خیر. اهمیت موضوع از آن‌جا ناشی می‌شود که سیاست‌های کیفری صرف در مقابله با فسادهای ساختاری و شبکه‌ای ناکافی بوده و نیاز به رویکردهای پیشگیرانه و ساختارمحور را افزایش داده است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل اسنادی منابع فقهی، تاریخی و حقوقی است. همچنین از رویکرد میان‌رشته‌ای با ترکیب جرم‌شناسی سازمانی و مطالعات حکمرانی اسلامی استفاده شده است تا امکان تحلیل تطبیقی فراهم گردد. داده‌های پژوهش از متون نهج‌البلاغه، سیره حکومتی امام علی (ع) و ادبیات جرم‌شناسی معاصر استخراج و در قالب تحلیل مفهومی بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اندیشه علوی واجد یک نظام پیشگیرانه چندلایه است که شامل شایسته‌سالاری در گزینش کارگزاران، نظارت مستمر و پاسخگویی ساختاری، و تقویت خودکنترلی اخلاقی مبتنی بر تقوا است. همچنین سازوکارهایی مانند شفافیت اداری، بازرسی، حسابرسی و جلوگیری از تمرکز قدرت، به‌عنوان ابزارهای کاهش فرصت ارتکاب جرم ...