فصلنامه آیین علوی

فصلنامه آیین علوی

تحلیل تأثیر سبک‌های گفتاری بر ارتقای مهارت‌های ارتباطی والدین-نوجوانان (مطالعه موردی مبتنی بر نهج‌البلاغه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته جامعه الزهرا سلام الله علیها
2 طلبه حوزه علمیه قم
3 دانشیار دانشگاه قرآن و حدیث قم
10.22034/aeena.2025.2010.1028
چکیده
در جوامع معاصر، ضعف یا ناکارآمدی مهارت‌های گفتاری والدین در تعامل با فرزندان نوجوان، از عوامل اصلی بروز بحران‌های خانوادگی و اختلال در فرآیند تربیت تلقی می‌شود. دوره‌ی نوجوانی، به‌عنوان مرحله‌ای حساس در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی، مستلزم الگوهای ارتباطی سنجیده و مبتنی بر اصول اخلاقی است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل سبک‌های گفتاری در نهج‌البلاغه و تبیین نقش آن‌ها در بهبود مهارت‌های ارتباطی والدین در تعامل با نوجوانان است روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و بر پایه استخراج و تحلیل گزاره‌های مرتبط با حوزه سبک‌های گفتاری، با تمرکز بر کلیدواژه‌های همچون لین، غضب، قول، غیظ، صمت، لسان، صدق و کذب از متون اسلامی، به ویژه نهج‌البلاغه، استوار است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نهج‌البلاغه با نگاهی ایجابی و ظرفیت‌محور، نوجوانی را دوره‌ای مستعد رشد اخلاقی و تربیتی می‌داند و بر ویژگی‌هایی مانند آمادگی برای هدایت‌پذیری، پاکی نفس و پیشتازی در پذیرش فضایل اخلاقی تأکید می‌کند. یافته‌های تحقیق چهار اصل گفتاری را برای بهبود ارتباط والدین و نوجوانان تبیین می‌ کند: نخست، اصل نرم‌خویی به عنوان مبنایی برای تعاملات مؤثر کلامی؛ دوم، اصل مشارکت دادن نوجوان در تصمیم‌گیری‌ها برای تقویت حس مسئولیت‌پذیری؛ سوم، اصل صداقت در کلام؛ چهارم، اصل سکوت موقت در لحظات خشم و پنجم، پرهیز از اظهارات ناآگاهانه.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of the Impact of Speaking Styles on Enhancing Parent-Adolescent Communication Skills (A Case Study Based on Nahj al-Balagha)

نویسندگان English

leyla ebrahimi 1
mahdi dorodti 2
kazem tabatabaee 3
1 دانش آموخته جامعه الزهرا سلام الله علیها
2 طلبه حوزه علمیه قم
3 دانشیار دانشگاه قرآن و حدیث قم
چکیده English

در جوامع معاصر، ضعف یا ناکارآمدی مهارت‌های گفتاری والدین در تعامل با فرزندان نوجوان، از عوامل اصلی بروز بحران‌های خانوادگی و اختلال در فرآیند تربیت تلقی می‌شود. دوره‌ی نوجوانی، به‌عنوان مرحله‌ای حساس در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی، مستلزم الگوهای ارتباطی سنجیده و مبتنی بر اصول اخلاقی است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل سبک‌های گفتاری در نهج‌البلاغه و تبیین نقش آن‌ها در بهبود مهارت‌های ارتباطی والدین در تعامل با نوجوانان است روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و بر پایه استخراج و تحلیل گزاره‌های مرتبط با حوزه سبک‌های گفتاری، با تمرکز بر کلیدواژه‌های همچون لین، غضب، قول، غیظ، صمت، لسان، صدق و کذب از متون اسلامی، به ویژه نهج‌البلاغه، استوار است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد نهج‌البلاغه با نگاهی ایجابی و ظرفیت‌محور، نوجوانی را دوره‌ای مستعد رشد اخلاقی و تربیتی می‌داند و بر ویژگی‌هایی مانند آمادگی برای هدایت‌پذیری، پاکی نفس و پیشتازی در پذیرش فضایل اخلاقی تأکید می‌کند. یافته‌های تحقیق چهار اصل گفتاری را برای بهبود ارتباط والدین و نوجوانان تبیین می‌کند: نخست، اصل نرم‌خویی به عنوان مبنایی برای تعاملات مؤثر کلامی؛ دوم، اصل مشارکت دادن نوجوان در تصمیم‌گیری‌ها برای تقویت حس مسئولیت‌پذیری؛ سوم، اصل صداقت در کلام؛ چهارم، اصل سکوت موقت در لحظات خشم و پنجم، پرهیز از اظهارات نا آگاهانه.

کلیدواژه‌ها English

سبک گفتاری
مهارت‌های کلامی
تعامل والدین ـ نوجوانان
دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 18
فصلنامه آیین علوی شماره 18 تابستان 1404
تابستان 1404
صفحه 75-90