فصلنامه آیین علوی

فصلنامه آیین علوی

عدالت از دیدگاه امام علی ع در عهدنامه مالک اشتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری رشته مدرسی انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم و استاد حوزه علمیه خواهران
چکیده
عدالت یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم انسانی و اجتماعی است که در اندیشه و سیره سیاسی امام علی } به­صورت برجسته‌ می­توان به آن اشاره کرد. عهدنامه مالک اشتر یکی از بارزترین و مهم‌ترین اسناد تاریخی در این زمینه است که محور نوشتار حاضر می­باشد.
هدف این نوشتار، بررسی ابعاد عدالت فردی و اجتماعی در عهدنامه مالک اشتر و تحلیل جایگاه آن در نظام فکری و حکومتی امام علی ع می­باشد که به روش مطالعه اسنادی و تحلیل محتوا تنظیم شده است. در این نوشتار، نخست به مفهوم‌شناسی عدالت و انصاف پرداخته شده، سپس به جایگاه عدالت در قرآن کریم و سیره عدالت‌طلبانه امام علی ع با محوریت عهدنامه مالک اشتر پرداخته شده و در ادامه، پیوند عدالت با اخلاق، نقش عدالت اجتماعی و جایگاه حقوق شهروندی در این عهدنامه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
یافته‌ها نشان می‌دهد که عدالت در اندیشه امام علی ع نه صرفاً یک اصل اخلاقی، بلکه بنیان مشروعیت سیاسی و اجتماعی حکومت اسلامی است و عهدنامه مالک اشتر می‌تواند به‌عنوان الگویی ماندگار برای مدیریت عادلانه در جوامع اسلامی معاصر همواره مورد توجه و بهرمندی قرار گیرد
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining Dimensions of Children’s Spiritual Health with Emphasis on Alawi Teachings

نویسنده English

maryam sadeghipari
PhD student in Islamic Revolution Seminary at Qom University of Islamic Studies and professor at the Sisters Seminary
چکیده English

Justice is one of the most fundamental human and social concepts that can be prominently found in the political thought and conduct of Imam Ali (‘a). The Covenant of Malik Ashtar is one of the most prominent and important historical documents in this field, which is the focus of this article.The purpose of this article is to examine the dimensions of individual and social justice in the Covenant of Malik Ashtar and analyze its place in the intellectual and governmental system of Imam Ali (‘a), which has been prepared using the method of documentary study and content analysis. The concepts of justice, fairness, and moderation are initially discussed in this paper, then the position of justice in the Holy Quran and the justice-seeking character of Imam Ali (‘a) with the focus on Malik Ashtar Covenant are examined. Next, the connection between justice and ethics, the role of social justice, and the position of citizenship rights in this Covenant are discussed.The findings show justice in Imam Ali’s (‘a) thought is not merely a moral principle, but the foundation of the political and social legitimacy of the Islamic government, and the Malik Ashtar Covenant can always be considered and benefited from as a lasting model for fair management in contemporary Islamic societies

کلیدواژه‌ها English

: Nahj al-Balaghah
Malik al-Ashtar’s Covenant
justice
fairness
moderation
social justice
citizenship rights -Balaghah
  1. نهج البلاغه، ترجمه سید جعفر شهیدی.
  2. ابن منظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، بیروت: دار صادر، ج2، 1414ق.
  3. ابن میثم بحرانی، علی، شرح نهج ‌البلاغه، مشهد: بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی، ج4، 1379.
  4. القزوینی الرازی، أبوالحسین، معجم المقایس اللغه، دارالفکر، ج4، 1399.
  5. خوانساری، آقا جمال، شرح غرر الحکم و دررالکلم، تهران: دانشگاه تهران، ج 1، 1346.
  6. جردان، جورج، علی و حقوق بشر، ترجمه عطا محمد سردارنیا، تهران: فراهانی، ج1، 1379.
  7. جعفری، محمدتقی، حکمت اصول سیاسی (ترجمه تفسیر فرمان مبارک امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب } به مالک اشتر)، تهران: بنیاد نهج‌ البلاغه، 1373.
  8. دلشاد تهرانی، مصطفی، تراز حیات، تهران، دریا. 1390ش
  9. شریعت، فرشاد، عدالت و سیاست، تهران: دانشگاه امام صادق }، 1389.
  10. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ج12، بی‌تا.
  11. مطهری، مرتضی، عدل الهی، تهران: صدرا. 1402.
  12. مغنیه، محمدجواد، فی ضلال نهج ‌البلاغه، محمدجواد معموری، تهران: دارالکتاب اسلامیه، ج 4، 1388.
  13. مکارم شیرازی، ناصر، پیام امیرالمؤمنین }، تهران: دارالکتب اسلامیه، ج10، 1383.

مهدوی کنی، محمدرضا، نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی، قم: دفتر نشر اسلامی، 1402.

دوره 4، شماره 4 - شماره پیاپی 16
فصلنامه آیین علوی زمستان 1403 شماره 16
زمستان 1403
صفحه 95-106